Seal's Diary

คนยุคนี้มีจำนวนไม่น้อยที่เลือกจะ "นอนราบ" (Lying Flat) และ "ปล่อยจอย" กับชีวิตยิ่งระบบทุนนิยมบีบขยี้ให้เราต้องดิ้นรนจนต้องใช้ชีวิตแบบ "ซังกะตาย" หรือ "ตายซากอยู่ข้างใน" (Dead Inside) เราก็ยิ่งต้องหาทางออกด้วยการทิ้งตัวตนไปซุกอยู่ใน "โหมดกอบลิน" (Goblin Mode) คำศัพท์เหล่านี้ไม่ใช่แค่เทรนด์ฮิตตามกระแสที่ตั้งขึ้นมาเพื่อเรียกยอดวิวหรือหาแสง แต่มันคือ "ศัพท์โซเชียลสำหรับคนใจพัง" (Social Slang for the Broken-Hearted) ที่ซ่อนเสียงสะท้อนความเหนื่อยล้า และช่วยอธิบายว่าทำไมเราถึงต้องแสดงพฤติกรรมแปลกๆ เหล่านี้ออกมาเพื่อปกป้องใจตัวเอง Dead Inside (ใจพัง / ตายซากอยู่ข้างใน / อาการซังกะตาย) ที่มา อินเทอร์เน็ตสแลงฝั่งตะวันตก (ส่วน "ซังกะตาย" คือคำไทยที่อธิบายภาวะนี้ได้ตรงที่สุด) ตรงกับศัพท์จิตวิทยา Emotional Blunting (อารมณ์ทื่อ) ทำไมเราถึงเป็นแบบนี้ เพราะถ้าเปิดรับความรู้สึกทั้งหมด เราอาจจะเจ็บปวดจนทนไม่ไหว สมองเลยเลือกที่จะ "สับคัตเอาต์" อารมณ์ทิ้งไปเลย ร่างกายยังทำงาน ข้าวก็ยังกิน (High-functioning) แต่จิตวิญญาณข้างในถ...

จู่ๆ ขนคอก็ลุกซู่ ตาเขม่นยิกๆ เหมือนมีใครนินทา หรือปวดท้องมวนๆ แต่ไม่ได้กินของผิดสำแดง? นี่ไม่ใช่อาการโดนของ! แต่มันคือวิธีที่ "สมองสุดอัจฉริยะ" ของคุณพยายามแบกรับความกดดันขั้นสุด เพื่อปกป้องคุณจากความเครียด... แม้ว่าสภาพคุณตอนนี้จะใกล้ตุเยเต็มทีก็ตาม มาดูกันว่าสมองเรามีโหมดเอาตัวรอดอะไรแปลกๆ บ้าง Thin-slicing (การประมวลผลข้อมูลในเสี้ยววินาที) นิยามง่ายๆ สมองประมวลผลสถานการณ์ตรงหน้าแบบติดจรวด ไวกว่าแสง จนดูเหมือนเรามีสัมผัสที่ 6 ฟีลลิ่งแบบคนโซเชียล "อ่านเกมขาด", "มองทะลุ", "เซนส์มันบอก", "สัญชาตญาณตัวมารดา" ภาพจำลองความรู้สึก เปิดประตูเข้าไปในออฟฟิศปุ๊บ รู้ทันทีว่าบรรยากาศมัน "ตึง" เหมือนคนเพิ่งมหกรรมด่าทอกันเสร็จ แม้ทุกคนจะแกล้งก้มหน้าพิมพ์งานประหนึ่งพนักงานดีเด่นของเดือนก็ตาม เห็นรอยยิ้มหวานเจี๊ยบของพนักงานขายปุ๊บ สมองตะโกนเตือนใน 1 วินาทีเลยว่า "หนีไป! คนนี้กำลังโกหกและพยายามจะป้ายยาแน่ๆ!" Dissociation (ภาวะแยกตัว / สติหลุดจากความจริง) นิยามง่ายๆ สมองสับสวิตช์ตัดการรับรู้ชั่วคราว เพราะโลกความจริงมันเหนื่อยเกินไป ข...

กินข้าวแล้วไม่รู้รสเหมือนกำลังเคี้ยวกระดาษอยู่หรือเปล่า? รู้สึกว่าตัวเองได้กลิ่นไวผิดปกติ หรือบางทีก็ได้กลิ่นแปลกๆ ทั้งที่ไม่มีอะไรอยู่ตรงนั้นเลย... สารภาพมาเถอะว่าบางทีเราก็แอบคิดว่าตัวเองเซนส์แรงหรือโดนผีหลอกใช่มั้ย? แต่จริงๆ แล้วไม่ใช่เลย มันคืออาการที่สมองของเรากำลัง "ระแวงภัย" ขั้นสุดจนประสาทสัมผัสรวนไปหมดต่างหาก เรามีศัพท์เฉพาะสำหรับอธิบายความรู้สึกรวนๆ พวกนี้ด้วยนะ Ageusia / Dysgeusia (ภาวะสูญเสียการรับรส / รับรสเพี้ยน) นิยามง่ายๆ กินอะไรก็ไม่อร่อย หรือรสชาติมันเพี้ยนไปจากเดิมจนหมดอารมณ์กิน ฟีลลิ่งแบบคนโซเชียล "กินกันตาย", "กินเป็นยา", "ลิ้นจระเข้", "ภาวะลิ้นพัง" ภาพจำลองความรู้สึก สั่งชาไข่มุกหวาน 100% หวังจะให้ชื่นใจ แต่พอดูดเข้าไปแล้วกลับรู้สึกเหมือนกินแค่น้ำเปล่าจืดๆ กินส้มตำพริก 10 เม็ด สิ่งเดียวที่รู้สึกคือความ "แสบร้อน" ที่ปากและลิ้น แต่มิติของความนัว ความเปรี้ยว หรือความเค็ม มันหายไปไหนก็ไม่รู้ ทุกมื้ออาหารกลายเป็นแค่ภารกิจที่ต้อง "ยัด" ลงท้องให้จบๆ ไป ใช้วิธีกลืนๆ ไปเลยจะได้ไม่ต้องมานั่งรับรสอะไรแล้ว ...

เคยไหม? ที่จู่ๆ โลกทั้งใบก็กลายเป็นกระจกฝ้า... ไม่ใช่ว่าเราเศร้าจนฟูมฟาย แต่มันคือความรู้สึกที่ว่า 'เรื่องที่เคยทำให้ยิ้มได้ กลับทำไม่ได้อีกต่อไป' วันนี้เราจะมาทำความรู้จักกับชื่อเรียกของความรู้สึกเหล่านี้กัน 1. Anhedonia (ภาวะสิ้นยินดี) นิยามง่ายๆ ความสามารถในการดื่มด่ำกับความสุขหายไป ฟีลลิ่งแบบคนโซเชียล "หมดแพสชัน", "ใจพัง", "ไร้ฟีล", "ซึมเป็นส้วม" ภาพจำลองความรู้สึก เกมที่เคยนั่งรออัปเดตแพตช์อย่างใจจดใจจ่อ วันนี้แค่เห็นไอคอนก็รู้สึกเหนื่อยจนไม่อยากกดเข้า ศิลปินที่เคยตามติ่งตามเชียร์ วันนี้คลิปเด้งขึ้นมาก็ปัดทิ้งแบบเฉยชา ของขวัญที่เคยอยากได้มาก พอได้มาจริงๆ กลับแกะกล่องแบบแกนๆ แล้ววางทิ้งไว้... ความตื่นเต้นหายไปไหนหมดก็ไม่รู้ 2. Emotional Blunting (ภาวะอารมณ์ทื่อ / ชาชิน) นิยามง่ายๆ เหมือนมีกำแพงบางๆ มาคั่นกลางระหว่างคุณกับอารมณ์ทุกอย่าง ฟีลลิ่งแบบคนโซเชียล "Dead inside", "ชาไปหมดแล้ว", "ภาวะใจชา", "รู้สึกถูกตัดขาด" "นิ่งเป็นหิน" ภาพจำลองความรู้สึก ไปงานศพแต่ร้องไห้ไม่ออก ไม่ได้เข้มแข็งแ...

เราจะมาคุยกันถึงสิ่งที่หลายคนอาจซ่อนไว้ลึกๆ ในใจ แต่ไม่รู้จะอธิบายออกมาอย่างไร... นั่นคือภาวะที่หัวใจล้าจนเริ่มตั้งคำถามถึงความหมายของการมีอยู่ จนไปถึงความปรารถนาที่จะตายแบบนิ่งเฉย ที่ค่อยๆ กัดกินพลังใจของเรา ฉันตั้งใจให้พื้นที่ตรงนี้เป็นพื้นที่ปลอดภัย เป็นเหมือนเพื่อนที่นั่งลงข้างๆ เพื่อจะบอกว่าความรู้สึกเหล่านี้มีที่มาที่ไป และคุณไม่ได้เผชิญมันอยู่เพียงลำพัง หากระหว่างที่อ่าน คุณรู้สึกว่าเนื้อหาเริ่มหนักเกินไป สามารถกดปิด พัก หายใจลึกๆ แล้วค่อยกลับมาอ่านต่อในวันที่ใจพร้อมกว่านี้ได้เสมอ เราไม่รีบ สำหรับบทความนี้ ฉันจะยังไม่ลงรายละเอียดลึก แต่จะมาสรุปหัวข้อที่เราจะเล่ากันในบทความต่อๆ ไปให้ได้ทราบก่อน  ข้อมูลทั้งหมดนี้ กลั่นกรองมาจากประสบการณ์ส่วนตัวของฉันเอง แม้ฉันจะเรียนจบด้านจิตวิทยา (วท.บ.) แต่เนื่องจากไม่ได้ทำงานสายตรงทางด้านนี้โดยเฉพาะ ดังนั้นเมื่ออ่านแล้ว ฉันอยากให้ลองนำข้อมูลไปตรวจสอบและศึกษาเพิ่มเติมอีกครั้งเพื่อความถูกต้องแม่นยำ โดยเนื้อหาจะแบ่งออกเป็น 4 หมวดหลักๆ ดังนี้ค่ะ - ความผิดปกติของอารมณ์และการรับรู้ (Mood & Emotion) - การทำงานที่ผิดปกติของประสาทสัมผัส (Sensory...