แค่ใจมันล้า (3) การทำงานที่ผิดปกติของประสาทสัมผัส (Sensory Overload & Error)

กินข้าวแล้วไม่รู้รสเหมือนกำลังเคี้ยวกระดาษอยู่หรือเปล่า? รู้สึกว่าตัวเองได้กลิ่นไวผิดปกติ หรือบางทีก็ได้กลิ่นแปลกๆ ทั้งที่ไม่มีอะไรอยู่ตรงนั้นเลย... สารภาพมาเถอะว่าบางทีเราก็แอบคิดว่าตัวเองเซนส์แรงหรือโดนผีหลอกใช่มั้ย? แต่จริงๆ แล้วไม่ใช่เลย มันคืออาการที่สมองของเรากำลัง "ระแวงภัย" ขั้นสุดจนประสาทสัมผัสรวนไปหมดต่างหาก เรามีศัพท์เฉพาะสำหรับอธิบายความรู้สึกรวนๆ พวกนี้ด้วยนะ

Ageusia / Dysgeusia (ภาวะสูญเสียการรับรส / รับรสเพี้ยน)

นิยามง่ายๆ กินอะไรก็ไม่อร่อย หรือรสชาติมันเพี้ยนไปจากเดิมจนหมดอารมณ์กิน

ฟีลลิ่งแบบคนโซเชียล "กินกันตาย", "กินเป็นยา", "ลิ้นจระเข้", "ภาวะลิ้นพัง"

ภาพจำลองความรู้สึก

สั่งชาไข่มุกหวาน 100% หวังจะให้ชื่นใจ แต่พอดูดเข้าไปแล้วกลับรู้สึกเหมือนกินแค่น้ำเปล่าจืดๆ

กินส้มตำพริก 10 เม็ด สิ่งเดียวที่รู้สึกคือความ "แสบร้อน" ที่ปากและลิ้น แต่มิติของความนัว ความเปรี้ยว หรือความเค็ม มันหายไปไหนก็ไม่รู้

ทุกมื้ออาหารกลายเป็นแค่ภารกิจที่ต้อง "ยัด" ลงท้องให้จบๆ ไป ใช้วิธีกลืนๆ ไปเลยจะได้ไม่ต้องมานั่งรับรสอะไรแล้ว

Hypervigilance (ภาวะตื่นตัวระแวดระวังภัยสูงสุด)

นิยามง่ายๆ สมองเปิดโหมดสแกนหาอันตรายตลอดเวลาจนแทบไม่ได้พัก

ฟีลลิ่งแบบคนโซเชียล "นอยด์ระแวง", "โหมดระวังภัยขั้นสุด", "เซนส์แรงเกิน", "คนตกใจง่าย"

ภาพจำลองความรู้สึก

เวลาไปนั่งร้านอาหาร ต้องขอเลือกที่นั่งหันหน้าออกประตูเสมอ เพื่อคอยดูว่าใครเดินเข้าออกบ้าง และตาสแกนหาทางหนีไฟไปแล้วโดยอัตโนมัติ

เพื่อนแค่ทำปากกาตกพื้น หรือมีเสียงปิดประตูดังนิดเดียว แต่เรากลับสะดุ้งสุดตัว ใจสั่นรัวเหมือนโดนผีหลอก

มีคนแปลกหน้าเดินตามหลังห่างตั้ง 10 เมตร แต่สมองเราเล่นใหญ่ จำลองภาพการถูกจี้ปล้น และมือแอบเตรียมอาวุธในกระเป๋าไว้พร้อมปะทะแล้ว

Phantosmia (ภาวะหลอนทางกลิ่น)

นิยามง่ายๆ จมูกได้กลิ่นที่ไม่มีอยู่จริง สร้างความสับสนให้ชีวิตสุดๆ

ฟีลลิ่งแบบคนโซเชียล "จมูกหลอน", "จิตปรุงแต่งกลิ่น"

ภาพจำลองความรู้สึก

นั่งทำงานอยู่ในห้องแอร์ปิดทึบ แต่ดันได้กลิ่นไหม้ของสายไฟลอยมาเตะจมูก จนต้องลุกไปดมตามปลั๊กไฟทั่วห้อง (สรุป... ไม่มีอะไรไหม้เลย)

ได้กลิ่นน้ำหอมแฟนเก่าโชยมาตอนที่กำลังเครียดจัดๆ ทั้งที่นั่งอยู่ในห้องคนเดียวแท้ๆ

หายใจเข้าแล้วได้กลิ่นคาวเลือดจางๆ ทั้งที่ไม่มีแผล และไม่ได้มีใครเลือดออกแถวนั้นเลย

พอร่างกายและประสาทสัมผัสของเราถูกความเครียดต้อนให้จนมุมขนาดนี้ สมองก็ไม่ยอมแพ้หรอกนะ มันจำเป็นต้องงัดเอา 'ไม้ตาย' ออกมาเพื่อปกป้องไม่ให้เราแหลกสลายไปซะก่อน ซึ่งนั่นก็คือเรื่องของ 'กลไกการเอาชีวิตรอด' (Survival Mechanism) ที่เราจะไปเจาะลึกกันต่อไป สมองเราเก่งกว่าที่เราคิดเยอะเลยนะ

#กินไม่รู้รส #ลิ้นไม่รับรส #จมูกไว #Phantosmia #จิตหลอนทางกลิ่น #Hypervigilance #แพนิค #สมองรวน #SensoryOverload #ความเครียดสะสม #psychiatrist #psychologist #MentalHealth #MentalWellness